TARİHÇE

M.Ö.700 yıllarında Miyetoslularca kurulan önce Roma, sonra Bizans ve Pontus Rum egemenliği altında kalan yerleşim yeri, 1461 yılında Fatih Sultan  Mehmet tarafından Osmanlı Devleti sınırları içerisine katılmıştır.
 

İyidere İl’e 14 km uzaklıkta olup, 8 Mahalle ve 7 Köy bulunmaktadır.

İlçe yüzölçümü yaklaşık 25 km² dir. Doğusunda Derepazarı, batısında Of, Güneyinde Kalkandere ve Kuzeyinde Karadeniz ile çevrilidir.

İlçe merkezi denizin kıyısında kurulmuş olmasına rağmen dağlık alanda yer alan İlçenin güneyini boydan boya bir duvar gibi kaplayan Doğu Karadeniz dağları ile doğu ve güneye gidildikçe rakım yükselir.

İlçe yerüstü kaynakları bakımından oldukça zengindir.

En önemli akarsuyu İyidere deresidir.  Kıyı kesiminde ılık ve bol yağışlı bir iklim olmasına rağmen, içerilere doğru gidildikçe rakımın artmasıyla birlikte iklim sertliği görülür.Ortalama sıcaklık 14 derecedir. Yıllık yağış ortalaması metrekareye 230 kg’dır.

İlçedeki mahallelerin bir bölümü yerleşim açısından köy özelliliğinde olduğundan, sosyolojik olarak da insanlarımızın yaşamları köylü özelliği göstermektedir. Çünkü çay tarımının yanında az da olsa köylerimizde olduğu gibi ilçe merkezi ve mahallerimizde de hayvancılık yapılmaktadır.

Çay tarımında genellikle kadınlar çalışmakta, erkekler ise daha çok ilçede faaliyet gösteren ve sayıları 15’i bulan çay fabrikalarında mevsimlik veya sürekli işçi olarak çalışmaktadır. Bunun yanında balıkçılık ve gurbet yaşamı da sosyal yaşam içerisinde önemli bir yer tutmaktadır.

İlçenin turizm yönünden en önemli sayılabilecek kaynağı bir zamanlar İyidere plajı olarak sayılırken bunun yerini çok yakında değil Türkiye'de Dünya da güzide yerler arasında anılmaya başlayacak değil yerli yabancı turistlerin akın akın uğrayacağı açılış çalışmaları devam eden Pileki Mağarası bulunmaktadır.

Geçmişten günümüze kadar yapısını koruyan ve Rize İlinin en önemli plajı İlçede mevcuttur. Yapımı devam eden Karadeniz otoyolunun sahil şeridinin büyük bölümünün doğal dokusunu bozmasıyla İyidere plajı daha da önem kazanmıştır.

Bunun dışında Yalıköy Mahallesi, Köşklü Köyü ve Denizgören köyünde bulunan taş kemer köprüler tarihi nitelikte olup, turizm amaçlı görülebilecek değerlerimizdendir.

Ayrıca İlde sıkça rastlanan su değirmenlerine İlçede de rastlamak mümkündür.

Pileki Mağarası

Çay tarımı gelişmeden önce mısır, kenevir, narenciye, fındık üretimi ve hayvancılık yapılmakta ve halk geçimini bunlarla sağlamakta idi. Bu sebepten dolayıdır ki, geçmişten günümüze ilçemizde çevre illere ve büyük şehirlere önemli bir göç süreci yaşanmıştır.

İlçemizde çay tarımı 1938 yılından sonra başlamıştır. Önceleri çay benimsenmemişse de 1940 yılında yapılan yasal düzenlemelerle çay üreticilerini bazı ayrıcalık ve teşvikler şeklinde devlet desteği sağlanmış, böylece çay ve narenciye üretimi cazip hale gelmiştir. 1950 yılından itibaren gerçek anlamda çay tarımı başlamış ve hızlı göç sürecinde de gözle görülür bir yavaşlama olmuştur. Çay tarımına bağlı olarak  3 tanesi Çaykur’a ve 12 tanesi  özel sektöre ait olmak üzere değişik kapasitelerde toplam 15 adet çay fabrikası faaliyet göstermektedir.

Çay tarımının dışında aileler ticari amaçlı olmamakla birlikte kendi ihtiyaçları karşılamak üzere:  Sığır:1353, Koyun: 635, Keçi: 115, Kanatlı hayvan: 1305 ve Arılı Kovan : 891 adet beslenmektedir.

Eşkiyaya yataklık yapanlar

Yukarıda isimleri yazı bulunan kimseler kazada gezip tozmakta olan ve isimleri bilinen kimseler firari ve eşkiyaya sürekli olarak gayret, cesaret ve destek veren ve gizli veya açıktan yardım eden ve casusluk yapmaktadırlar. Bunlar yaz günlerinde kaçaklara ekmek vermekte ve yol göstermektedirler. Kış günlerinde de bunları evlerinde saklayıp yataklık etmek suretiyle barındırırlar. Bunların listesinin bulunduğu işbu defter tarafımızdan mühürlenerek makamınıza arz olunmuştur. Bu konuda ve her hâlde irade ve ferman padişahımız hazretlerinindir.

Fî 2 Receb sene (12)69 (12 Nisan 1853)
Rize Müdürü Süleyman, Rize Nâibi (Bu tarafta olmadığı), Rize Müftüsü Alaattin, Eski Naib Mustafa Münib ve diğer mühürler

Kaynak: muhammetsafi.blogcu.com