|
Kur'an-ı
Kerim' de beş vakit namazın bulunup bulunmadığı belirli
şartları taşıyan Müslümanlara günde beş vakit namazın farziyeti Kitap,
sünnet
ve icma ile sabittir. Beş vakit namazın eda edileceği
vakitlere ve ne
şekilde eda edileceğine Kur'an-ı Kerim'in bir kısım ayetlerinde mücmel
olarak
işaret olunmuş, bu işaretlerde Peygamber Efendimiz'in (s.a.v)
kavli ve
fiili sünnetiyle açıklık kazanmıştır. (1)
Bilindiği
üzere Kur'an-ı Kerim ' deki mücmel emir ve hükümleri açıklama yetkisi,
Onu
insanlara tebliğle görevli olan Peygamber (s.a.) Efendimize aittir. O
namazı
bizzat kılarak ve Müslümanlara imam olup kıldırarak nasıl kılınacağını
öğrettiği gibi bunların vakitlerini de göstermiştir. Gerek kılınış
şekli, gerek
vakitleri ile ilgili bu uygulama ameli tevatür olarak, günümüze kadar
devam
etmiştir.(1)
Beş
vakit namaz; sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazları Kur'an-ı
Kerim
içinde değişik yerlere serpiştirilerek zikredilmektedir. Bazan ikisi,
bazan
üçü, bazan dördü değişik bir ifade üslupla anlatılmaktadırlar.
Cenab-ı
Peygamberimiz, Kur'an-ı Kerim'i hem sözü ve hem de işi ile tefsir
etme
hakkına sahip olduğu için bu hak kendisine Allah tarafından
verilmiştir
sözü ve işi namazın beş olduğunu açıklamıştır. (2)
Resulullah
(s.a.v) buyuruyor:
"Cenab-ı
Hak günde beş vakit namazı farz kılmıştır. Kim güzelce abdest
alır,
namazlarını vakti vaktinde şartlarına ve adabına dikkat ederek kılarsa,
Allah'ın o kimsyi affedeceğine dair vaadi vardır. Bunları yapmayan
kişiye
Allah'ın bir vaadi yoktur. Dilerse affeder, dilerse de cezalndırır." (3)
Cenab-ı
Hak buyuruyor:

"...Güneşin
doğmasından önce de, batmasın dan önce de Rabbını övgü ile tesbih et.
Gecenin
bazı saatlerinde ve gündüzün etrafında (iki ucunda) da tesbih et ki,
rızaya
ulaşasın."
(Taha suresi, 130)
Güneşin
doğmasından ve batmasından önce, gece
saatlerinde ve gündüzün iki ucunda olmak üzere beş ayrı
vakitte
Cenab-ı hakk' ı
tesbih yani namaz kılmak emredilmiştir. (1)
Güneşin
doğmasından önce sabah namazı,
batmasından önce ikindi namazı, geceleyin yatsı namazı,
gündüzün yanlarında akşam ve öğle namazı
kılınacak. Bu
ayetle beş vakit namaz sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazları
sabit
oluyor. (2)
"Gündüzün
iki ucunda ve gecenin bir kısmında namaz kıl. Doğrusu iyilikler
kötülükleri
giderir."
(Hud suresi : 114)
Gündüzün
iki ucu akşam ve sabah namazı, bir kısmında da yatsı
namazı
vardır. Üç vakit bu ayette. (2)
"Gündüzün
iki ucunda ve gecenin (gündüze) yakın saatlerinde namaz kıl..."
buyurulmaktadır. . Ayet-i celilede ''gündüze yakın saatler" anlamındaki
"zülef" kelimesi, "zülfe" nin çoğuludur. Yukarıda
belirtildiği üzere en az üç adedi ifade eder. Demek oluyor ki, bu ayete
göre
gecenin gündüze yakın saatlerinde, (akşam, yatsı ve sabah namazı olmak
üzere)
en az üç namaz var. Ayrıca gündüzün iki ucunda da iki vakit var.
Böylece bu
ayet-i kerimeden de namazın beş vakit olduğu anlaşılmaktadır. (1)

"Güneşin
batıya yönelmesinden gece karanlığına kadar namazı kıl. Tanyeri
ağarırken de
sabah namazını kıl. Zira bu namaz görülmeye değerdir."
(İsra
Suresi :78)
Güneşin
batıya yönelmesinden gece olana kadar kılınan namaz ikindi
namazıdır.
Sabah namazı tekrar edilmiştir. (2)

"Namazları
ve orta namazını (üstlerine düşerek, titizlik göstererek) koruyun ve
Allah'a
gönülden boyun eğiciler olarak (namaza) durun."
(Bakara
Suresi, 238
Ayet-i
kerimede "namazlar"
anlamındaki "salâvat" kelimesi çoğuldur. Arapça da çoğul üçten
başlar. "İki'' ye tesniye denir ve ''iki namaz'' sözü "salateyn''
şeklinde söylenir. Demek oluyor ki, ayetteki ''salavat'' sözünden en az
üç
namaz anlaşılır. (1)
Ayrıca bir de "orta namaz" var. Çünkü matuf, üzerine atıf
yapılandanayrıdır.
Bu sebeple "orta namaz", "namazlar'' ifadesine dahil olmadığı
gibi, her iki yanında eşit sayı bulunmadığı için, üç namazın arasında
yer
alacak bir namaza ''orta namaz'' denilmesi de mümkün değildir. O halde,
ayetteki "salavat" kelimesi, en az dört namazı ifade eder. Orta namaz
buna eklendiğinde beş vakit namaz ortaya çıkar. Orta namazın ikindi
namazı
olduğu bazı hadislerde açıklanmıştır. (1)
Bunlardan
başka :
Nisa, 4/103.; Rum, 30/17-18; Nur, 24/36; Kaf, 50/39-40; İnsan,76/25-26
ayet.-i
kerimelerinde de beş vakit namaza veya vakitlerine mücmel olarak işaret
eden
ifadeler bulunmaktadır.

"Namazı
bitirdiğinizde, Allah'ı ayaktayken,
otururken ve yan yatarken zikredin. Artık 'güvenliğe kavuşursanız'
namazı
dosdoğru kılın. Çünkü namaz, mü'minler üzerinde vakitleri
belirlenmiş
bir farzdır."
(Nisa Suresi, 103)
"Öyleyse
akşama girdiğiniz vakit de, sabaha erdiğiniz
vakit
de Allah'ı tesbih edip (yüceltin). Hamd O'nundur; göklerde ve yerde, günün
sonunda ve öğleye erdiğiniz vakit de."
(Rum Suresi, 17-18)
"(Bu
nur,)
Allah'ın, onların yüceltilmesine ve isminin zikredilmesine izin verdiği
evlerdedir; onların içinde sabah akşam O'nu tesbih ederler."
(Nur Suresi, 36)
"Ve
sabah,
akşam Rabbinin adını zikret. Gecenin bir bölümünde O'na secde et ve
geceleyin
uzun uzadıya O'nu tesbih et."
(İnsan Suresi, 25-26)
Kaynaklar:
1) Diyanet
İşleri Başkanlığı Resmi Sitesi
2) Büyük Kadın İlmihali, Rauf PEHLİVAN
3) Açıklmalı İslam İlmihali, Mehmed Paksu,
Nesil Yayınları, Sayfa
237
|