Mukaddesâta hürmeti ifade eden bazı tâbirler

Hazret: Hürmet maksadı ile büyüklere ve değeri büyük olana verilen ünvandır. Hazret-i Kur’an, Hazret-i Peygamber, Hazret-i Cebrâil, Hazret-i Üstad gibi. "Hz." Şeklinde kısaltılmış olarak da kullanılır. Bazan ismin sonunda "Hazretleri" şeklinde de kullanılabilir. Abdülkadir Geylânî Hazretleri gibi...

Cenâb: Bu kelime de hürmet maksadıyla kullanılır. Cenab-ı Hak gibi...

Celle Celâluhu: Allah-u Teâlâ’nın isimlerinden sonra kullanılır. "Azameti yüce ve ulu olan" mânâsındadır. Yazılı metinlerde (cc) kısaltmasıyla da kullanılır.  Rabbimizi ve mübarek isimlerini zikrederken, "Teâlâ", "Celle Celâlühu" (c.c.) (Yüce ve aziz olsun) gibi bir tâbir kullanmalıyız. "Allah-u Teâlâ", "Rabbimiz Celle Celâlühu" gibi.


Sallâllahu Aleyhi Vesellem; Aleyhissalâtü Vesselam: "Allah-u Teâlâ ona salat etsin, şanını yüceltsin, selam ve selamet versin, kusurlardan uzak kılsın." Mânâsındadır. Yazılı metinlerde salavât-ı şerifelerin kısaltılmış halleri kullanılabilir. (sav), (asm) gibi. Peygamber Efendimizden (asm) bahsederken ona salât ü selam getirmeliyiz. Yazılarda ve kitaplarda da Peygamber Efendimizin (asm) ismi geçtiği zaman yanına salavatın kısaltılmışını yazmak güzel bir davranıştır. Böylece okuyucuya salavat getirmeleri hatırlatılmış olunur. Bilindiği gibi, salavat-ı şerife başlıbaşına bir duâdır ve duâların kabulüne vesiledir.


Aleyhisselam: "Selam üzerine olsun" mânâsındadır. Bütün peygamberlerden ve dört büyük melekten bahsederken kullanılır. Meselâ Hz. İbrahim Aleyhisselam, Hz. Cebrâil Aleyhisselam gibi... Yazılı metinlerde (as) şeklinde kısaltılmış haliyle de kullanılabilir.

Radıyallahu Anhu: Sahabelerden bahsederken, isimlerinin başına Hazret (Hz.), isimlerinin sonuna "Radıyallahu Anhu" (r.a.), hanım sahabe ise "Radıyallahu anha" tâbirlerini getirmeliyiz. "Allah ondan razı olsun" mânâsındadır. İki sahabeden bahsedilince, mesela, babası da sahabe ise o vakit, "Radıyallahu anhüma" deriz.

Rahmetullahi aleyh: İslâm âlimlerinden bahsederken söylemeliyiz. "Rahmetullahi aleyhime", "Rahmetullahi aleyhim" şeklinde de kullanılır.

Kaddesallahu esrârahu, Esrârehüm: Evliya-i kiramdan tanınmış zatlar hakkında da, "Kaddesallahu esrârahu, Esrârehüm" denilmelidir. Ne olursa olsun, o mübarek büyüklerin isimleri yalın halinde kullanılmamalıdır. Ya isimlerinin başına Hz. Şeklinde kısaltılmış olan "Hazret-i..." gibi bir ilave getirilmeli, ya da isimlerinin sonuna getirilmelidir. "Mevlana Hazretleri" gibi...


Kaynak:
1) Mukaddesâta hürmet”i ifade eden tâbirler, Burhan Bozgeyik, Milli Gazete, 11 Mayıs 2005

Ana Sayfa